Plan Rouvoet slecht voor kwetsbare gezinnen

De visie van Rouvoet op de toekomst van de jeugdzorg brengt geen oplossing. De visie is erop gericht om ouders en kinderen te ondersteunen om gezond en veilig te kunnen opvoeden en opgroeien. Maar juist de moeilijkste doelgroep in de jeugdzorg - kinderen met ernstige opvoed- en opgroeiproblemen uit multiprobleemgezinnen - komt in de knel. Bureau Jeugdzorg Flevoland is het dan ook op een aantal cruciale punten oneens met de pas gepresenteerde visie.

 

Scheiding vrijwillige- en gedwongen hulpverlening
Demissionair minister Rouvoet is van plan om gedwongen
hulpverlening (jeugdbescherming en jeugdreclassering)
in een afzonderlijke organisatie onder te brengen en
dus te scheiden van vrijwillige hulpverlening. Deze
vrijwillige hulpverlening (huidige toegangstaken)
zouden moeten worden ondergebracht bij de Centra
voor Jeugd en Gezin (CJG’s). Greet Bouman, directeur/
bestuurder Bureau Jeugdzorg Flevoland stelt dat hier
sprake is van een fundamentele denkfout die blijk
geeft van onvoldoende inzicht in de uitvoeringspraktijk.
Het zijn laagdrempelige organisaties die voor zwaardere
zorg doorschakelen naar Bureau Jeugdzorg.
Binnen Bureau Jeugdzorg kan snel over en weer
geschakeld worden tussen vrijwillige en gedwongen
hulpverlening, want er is een nauwe verbinding
noodzakelijk tussen deze twee vormen van zorg.
Dit is ook één van de belangrijkste conclusies van de
Evaluatie van de Wet op de Jeugdzorg.”, aldus Greet
Bouman. Daarnaast is de voorgestelde scheiding van
taken in strijd met de doelstelling om de CJG's
laagdrempelig te houden. “Het sterke aan het
concept van de huidige CJG ontwikkeling in de Flevolandse
gemeenten is juist dat in een vroeg stadium ouders
ondersteuning krijgen bij hun opvoedvragen.” Een
groot deel van de cliënten die op dit moment in het
vrijwillige kader onder de verantwoordelijkheid van de Bureaus Jeugdzorg vallen, betreft gezinnen met ouders die niet willen of kunnen meewerken, maar waarbij de dreiging van een juridische maatregel noodzakelijk is om hulpverlening succesvol te laten zijn. Kenmerken van deze gezinnen zijn o.a. kindermishandeling en zware meervoudige problematiek. Als die groep onder de verantwoordelijkheid van de CJG's komt te vallen, zal het laagdrempelige karakter ervan snel verdwijnen en worden ouders die wel willen en kunnen wellicht terughoudend om gebruik te maken
van de diensten van het CJG.

Opsplitsing Advies- en Meldpunt Kindermishandeling
Vanuit de zorg voor kwetsbare kinderen is Greet Bouman het absoluut niet eens met het feit dat Rouvoet het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) wil weghalen bij Bureau Jeugdzorg.
Volgens het plan moet het AMK worden opgesplitst: de meld- en adviesfunctie moet worden ondergebracht bij de Steunpunten Huiselijk Geweld en de onderzoeksfunctie bij de Raad voor de
Kinderbescherming. Vanuit Haags oogpunt lijkt dit logisch: meldtaken fuseren met meldtaken en onderzoekstaken fuseren met onderzoekstaken. De meldfunctie vervult echter op dit moment
een belangrijke advies- en consulttaak en leidt in veel gevallen tot direct ingrijpen door Bureau Jeugdzorg. Greet Bouman: “Door de taken van het AMK op te splitsen, worden de lijnen van
communicatie tussen melding, onderzoek, eventueel ingrijpen en het bieden van zorg veel langer en complexer. Hierdoor wordt later ingegrepen in situaties waarin kinderen direct in veiligheid moeten
worden gebracht. Dit voorstel gaat volledig voorbij aan de uitvoeringspraktijk en inhoud van het werk van de AMK's.”

Geen integrale financiering
Greet Bouman vindt het tevens teleurstellend dat de ook door Rouvoet onderkende noodzaak om te komen tot integrale financiering niet consistent wordt doorgevoerd. De jeugd-GGZ blijft volledig
onder het zorgverzekeringsregime vallen. Voor die JGGZ-cliënten die verder geen beroep doen op andere vormen van jeugdzorg is dat zeker verdedigbaar en dat gaat om de grootste groep. Maar het is onbegrijpelijk dat de financiering voor multiprobleem JGGZ-cliënten  niet ook ontschot wordt. Juist voor de meest kwetsbare groep wordt er geen prikkel gecreëerd tot samenwerken. Hetzelfde geldt voor de uitzondering die wordt gemaakt voor de langdurige begeleiding die in het AWBZ-regime blijft. Half werk ten koste van de meest kwetsbare kinderen.

Lichtpuntjes
Gelukkig zijn er ook een aantal positieve punten te ontdekken in de visie van Rouvoet. Zo wordt in de visie een koppeling gemaakt in de financiering en de taken van de eerste- en tweedelijns zorg. Hierdoor kan problematiek in een vroeg stadium worden aangepakt en wordt escalatie van problemen voorkomen. Ook het wegvallen van indicatie voor lichte vormen van zorg en de inzet op preventie en vroeghulp met als spil het CJG, vindt Greet Bouman een goede ontwikkeling. Het CJG moet uitgroeien tot een ‘pedagogische huisartsenpost’ waar jeugdigen en ouders advies en lichte hulp kunnen krijgen. Jeugdigen en ouders met zware problematiek worden doorverwezen naar Bureau Jeugdzorg die zich meer en meer toelegt op brede zorgcoördinatie en dus ook andere problemen in het gezin bijvoorbeeld op het gebied van wonen, schulden, inkomen, werken en veiligheid in haar aanpak betrekt.

< Terug naar overzicht